Ik krijg van vrienden, collega’s en lezers van deze blog regelmatig de vraag of ze nu beter werknemer blijven of de stappen zouden zetten naar zelfstandige.
Mijn ervaring
Ikzelf heb er in ieder geval nog geen moment spijt over gehad. De projecten die ik heb gedaan zijn boeiender en gevarieerder. Ook al heb ik vooral voor The Reference gewerkt, ik heb ondertussen al voor Ebay en Roularta een aantal projecten gedaan die ik anders waarschijnlijk niet had kunnen doen. Het project dat ik nu doe voor de VRT had ik waarschijnlijk als werknemer nooit gedaan. Alleen al om de simpele reden dat ik niet echt de intentie had om iedere dag naar Brussel te reizen. Maar nu ik het doe, vind ik het echt wel een leuke ervaring.
De stap
Ik heb de indruk dat veel mensen veronderstellen dat een BVBA oprichten een definitieve stap is. Je moet er natuurlijk niet aan beginnen indien je er niet voluit wil voor gaan, maar het is steeds mogelijk om je BVBA te stoppen en opnieuw als “gewone” werknemer te werken. Het is financieel misschien niet de meeste interessante keuze om terug te stappen, maar zeker niet onmogelijk. Je recht op werkloosheidsuitkering blijft gedurende negen jaar na oprichting nog steeds geldig.
Kosten
Wat de kostprijs betreft, hieronder een overzicht van mijn belangrijkste kosten:
- Te volstorten kapitaal (bij oprichting, maar onmiddellijk bruikbaar binnen de BVBA): 12.500 €
- Notariskosten bij oprichting: 1.000 €
- Tijd om naar de bank, notaris, boekhouder te gaan
- Bankkosten voor het openen van een rekening, bankkaarten, mastercard, …
- Sociale bijdragen (minimum ongeveer 450 € / kwartaal, maar reken toch op een 1.800 per kwartaal) – afhankelijk van je loon
- Je loon: moeilijk te zeggen, op 1.500 € / maand hou je ongeveer 800 € over, contacteer hiervoor het sociaal bureau (ADMB / SVMB). Je loon moet echter minstens 33.000 euro/jaar zijn + zoveel procent (was het nu 50%?) van de winst moet als loon uitgekeerd worden om bij de belastingen van het verlaagd tarief (25% ipv 33%) te genieten. De boekhouder kan bij het afsluiten van het boekjaar nog beslissen om je wat meer loon (of een tantième) uit te keer zodat je toch nog aan het verlaagd tarief komt.
- Belastingen: 25% (of 33%) van je winst (winst = inkomsten – kosten (loon + onkosten) )
- Verzekering gewaarborgd inkomen: 600 € / jaar
- Verzekering kleine risico’s: 200 € / jaar (nu niet meer nodig aangezien inbegrepen in je ziekteverzekering)
- Hospitalisatieverzekering: 320 € / jaar
- Autoverzekering: 500 € /jaar
- Autolening (een tweedehands VW Bora): 360 € /maand
- Tankkaart: 250 € / maand (Roeselare – Gent)
- Boekhouder: 2.500 € /jaar
- Verschillende belastingen (gemeente, provincie): 150 € /jaar
- Internet + telefoon: 65 € / maand
- GSM: 20 € /maand
- En dan uiteraard nog kantoormateriaal zoals papier, printertoners, postzegels, …
Je kan dus zelf kiezen welke “extralegale voordelen” als werknemer je aan jezelf als zelfstandige toekent. Indien je met een Audi A6 full option wil rijden, heb je geen werkgever die hierover moeilijk doet. Maar je moet voor jezelf uitmaken of die keuze wel een interessante keuze is voor je BVBA. Vind je een snelle internetverbinding belangrijk, dan kies je voor de duurste oplossing, ben je tevreden met een normale verbinding, dan spaar je daar weer uit.
Belangrijk hier is dus dat je zelf vrij bent om je zaken te regelen, wat voor mij een enorm voordeel is.
Werkzekerheid
Werkzekerheid is zeker in het begin een risico. Vind je wel werk en indien je het vindt, hoe ver en voor hoe lang is het en wat brengt het op? Mijn ervaring in de IT branche is dat er altijd wel werk is voor een Java Developer. Het probleem is echter dat veel bedrijven enkel met vaste leveranciers werken. Bij de VRT kon ik bijvoorbeeld onmogelijk begonnen zijn rechtstreeks via mijn BVBA. Bij Roularta en TeleAtlas is mijn ervaring gelijkaardig. Er bestaan veel bedrijven die freelancers begeleiden bij hun opstart en het zoeken naar werk. Zeker in het begin lijkt me dit een goeie keuze. Zo heb je Hays, AC Partners (heel vriendelijke mensen) en Computer Futures (wel een beetje cowboys).
Hou er wel rekening mee dat deze bedrijven een aanzienlijk percentage (10 tot 20 %) van je dagtarief afhouden voor hun diensten.
Financieel
Wat hou je er nu aan over op het einde van de rit? Is het al die moeite wel waard? Laat ik beginnen met vermelden dat ik het al een aantal keer krap heb gehad (in mijn beginperiode had ik op het dieptepunt nog 30 euro op mijn rekening), laatst heb ik nog een stukje van mijn vriendin geleend om niet van de bank te moeten lenen. Maar dit is vooral door laattijdige betaling van facturen geweest (de BTW voorschotten op je facturen moet je sowieso betalen, ook al heeft de klant nog niet betaald) en omdat ik een huis voor een stuk met de BVBA heb gekocht (hierover in een latere post nog meer). Ondertussen is alles weer in orde en begint de BVBA op volle toeren te draaien.
Ik ben er nog altijd niet aan uit hoeveel mijn loon nu per maand is. Door de wirwar van bedrijfsvoorheffing, sociale bijdragen en personenbelasting, is het me nog niet duidelijk. Pas op het einde van het jaar bij het afsluiten van de jaarrekening bekijkt de boekhouder op basis van de winst of je niet beter nog wat meer loon (of een tantième of dividenten) uitkeert, waardoor het moeilijk te zeggen is wat je “loon” (in de zin van maandelijks bedrag) nu is. Het is in ieder geval een stuk minder dan als werknemer, maar dat is dan ook mijn eigen keuze. Wil je jezelf meer loon uitkeren om het loon van een werknemer te benaderen, dan is dat geen probleem. Ik heb ervoor gekozen om mijn loon laag te houden en bijvoorbeeld te investeren in de aankoop van een huis met de BVBA.
Conclusie
Hou er rekening mee dat je aan je BVBA “werk” hebt. Ieder kwartaal je facturen ordenen en ingeven in de boekhouding (ik laat de boekhouder dit doen om zeker te zijn dat alles correct is), je facturen uitsturen naar klanten en opvolgen, overschrijvingen uitvoeren… Maar alles bij elkaar valt dit eigenlijk wel mee.
Het grote voordeel voor mezelf is dat ik niet gebonden ben aan de “20 dagen verlof per jaar” regels. Je verdient uiteraard niet gedurende de dagen dat je thuis zit, maar ik heb regelmatig tijd nodig om voor mezelf wat dingen op te zoeken en uit te werken. Zo heb ik in mei en juni (door omstandigheden) 2 maanden kunnen thuiswerken en me volop kunnen bezighouden met enkele ideeën die al een tijdje in mijn hoofd zaten. Als werknemer lijkt me dit niet meteen mogelijk. Wanneer het op mijn project wat minder druk is, kan ik mijn opdrachtgever voorstellen om een paar dagen thuis te blijven. Voor hen financieel interessant, voor mij een kans om voor mezelf te werken.
Ik denk niet dat geld een drijfveer mag zijn om zelfstandig te worden, want dan hou je het niet vol. Je moet bereid zijn om nu en dan van collega’s te wisselen en je in te werken in een nieuw team. Dit is zeker niet altijd even gemakkelijk.
Ik kan je niet zeggen of je nu wel of niet de stap moet zetten. Er is spijtig genoeg geen lijstje waaruit je kan besluiten of het voor jou interessant is.
Wanneer je de stap overweegt, informeer je dan goed en maak een afspraak met een boekhouder. Die zal je begeleiden bij alle stappen om je BVBA op te richten.
Succes!
Dank u wel voor de handige informatie over opstart kosten!
Groet,
Elise
knap.. nu heb ik al een deel van mijn financiël plan voor in m’n eindwerk
thx man
zou ik mss enkele vragen kunnen stellen in het geval ik wat hulp kan gebruiken met mijn eindwerk? het gaat over een eigen zaak starten (bedrijfsbeheer).
groete, vincent
Leuk om horen dat ik je hiermee heb kunnen helpen.
Is de bedoeling van een eindwerk niet dat je het zelf moet uitzoeken? Meteen de eerste stap naar het zelfstandig zijn
Indien je vragen hebt over mijn ervaring bij het opstarten, wil ik je gerust helpen, maar voor financiële zaken of een financiëel plan ga je beter bij een specialist of Unizo te rade.
Hey Pieter, goede post!
Je zei dat je direct gebruik kan maken van die 12500€. Dus je kan direct alle kosten zoals notaris en verzekeringen daarmee betalen? Volstaat 12500€ dan of heb je best nog wat reserve?
Groeten,
Mr.X
PS: Ik blijf even anoniem tot ik voor mezelf de beslissing gemaakt heb om dezelfde stap te maken.
Je kan de notaris inderdaad betalen met die 12.500 euro.
Of je nog wat reserve nodig hebt zou moeten blijken uit je financieel plan.
Als Freelance developer heb ik goede ervaringen met Centric. Betalen op tijd, zitten op eindmarkt etc. Geen klagen van.
Dit is een mooie en realistische samenvatting van wat het betekent om met een bvba als vehikel, consultancy aan te bieden. Ik ben nog maar 2 maanden bezig, en zo’n post doet deugd. Het geeft moed om vol te houden. Bedankt.
Ben zelf begonnen met een commanditaire vennootschap. Ben van plan die later om te vormen naar een BVBA wanneer ik serieuze investeringen ga doen. De gem. investering van een freelancer is zeer klein ten opzichte van bv die van een bakker. Die beperkte aansprakelijkheid heb ik voorlopig niet nodig dacht ik en heb daarmee die drempel van 6500€ die min. nodig is voor een BVBA op te starten, weten te omzeilen. Nu 2 maanden bezig en het heeft me tot nu alles bij elkaar 960€ gekost. So far so good
Nenee, stilte voor de storm wss. Uw post heeft me zeer snel een overzicht gegeven in wat te komen valt. Het heeft ook mij wat gerustgesteld. Merci! PS: voor de auto: fin. leasing rules! -> auto komt niet op balans, bij laatste betaling wordt de auto eigendom van bedrijf (aan +-16% van aankoopprijs), dan goedkoop aan eigenaar verkopen die hem op zijn beurt op de tweedehands markt plaatst. Gevolg: afhankelijk van de auto, een aanzienlijk bedrag overgesluist van bedrijf naar rekening eigenaar.. directlease.be geeft je bv beide: operationele lease (incl. alle services) met aankoopoptie. Maar operationele lease brengt pas op wanneer je car fleet management een dagtaak wordt… Keep up the blogs, love reading this stuff…
Sorry nog ene: sinds gisteren op zoek naar lease maatschappijen die tweedehands wagens leasen. Tot nu toe bitter weinig gevonden. nnc.be (weinig merken) en occalease.be (zeer weinig info on site). Maar ‘t zou de ideale oplossing zijn voor die investering in een auto…
Gerrit: Op http://www.kbcautolease.be/ kun je onder e-business de prijs berekenen, http://www.ingcarlease.be/ heb ik nog niet geprobeerd.
Mooie post, en geeft eigenlijk een beeld hoe het is als men all regeltjes volgt. Dit is weer zo typisch Belgisch he. Ze hebben zo schrik om over de grenzen te kijken en blijven de hoogste belasting betalen van de wereld zonder nee-knikken. Laten we beginnen met ‘bvba’ = volstrekt overbodig voor een IT consultant. Een bvba is voor een Belgische maatschappij die tot doel heeft handel te drijven in Belgie; immers de term bvba is in het buitenland niet gekend, en laten we nu net in de periode van internationalisering zitten..Ten tweede, als consultant zijn er bijna geen kosten. Je werk is zo zuiver als water, je wordt betaald per dag, je investeert in geen goederen, nada, dus waarom zou je een bedrijf oprichten met aansprakelijkheid en volstort kapitaal? Hou het simpel, en richt een kleinere maatschappij op, en te meer, durf het buitenland op te zoeken! Bv het oprichten van een limited in de uk, of sprl in lux kost je nog geen 1000 euro nat. Voor dat geld, heb je een bedrijf geregistreerd welliswaar in het buitenland, maar met een bijhuis in Belgie met alle statuten inclu. Met nog als voordeel dat het bedrijf dan nog eens aandelen aan toonder kan hebben
Maar goed, als brave werkende burger gaan we vadertje staat toch wel iets nalaten he, dus ons bijhuis hier in Belgie krijgt de consultancy opdrachten binnen, die we mooi op onze balans zetten..samen met de kosten die we maken, zoals bv een leuke wagen, die we natuurlijk gaan leasen, full operational (auto+verzek+tankkaart)en zo tussen 70-80% mogen inbrengen, met nogmaals als voordeel dat die auto niet eens deel uitmaakt van de balans. Zijn er nog andere kosten? Of course! Internet,telefoon,electriciteit,huur woning..Je kan er zelfs twee hebben, nemende een appartement aan de kust als vaste woonplaats en je tweede appartement in brussel, die je als 100% mag inbrengen aangezien je er moet gaan werken…En dan de sociale bijdragen..de killer onder de starters die een beetje dom te werk gaan..De sociale bijdragen worden berekend op 3 jaar voordien en dit op 22% van je bedrijfswinst. Als men dan als starter zo dom is geweest om jezelf een te laag loon uit te keren, en enkel de minumum bijdragen te betalen krijg je in het 4de jaar een veeg van de pan van rond de 20.000 euro. Ik heb er al zien janken van die facuur zenne. Huisje kopen is interessant, je kan het op het bedrijf doen, maar weet wel dat met je bvba, dit op je balans komt..dus ook het eerste wat ze komen afnemen indien er wat misloopt 
Beter een trust oprichten en daarin het huisje steken, dan ben je gevrijwaard van belasting en staat het los van je bedrijfje. Zo tot zover het brave belg gedeelte. Al ooit aan taxplanning gedacht? Wist je dat bv hongkong een handelsovereekomst heeft uitsluitend met Belgie? Richt gewoon een holding op man. Kost je initieel een kleine 4000 euro, en je maakt een moeder-dochter structuur. Jouw bedrijfje is dan zogezegd franchisenemer, geeft tot 90 % van zn inkomsten af aan die in hongkong..dit maakt dat je belasting en sociale druk tot 90 % weg word gehaald en is perfect legaal. En het geld, dan natuurlijk in het buitenland zit..steek je dan weer in een trust..wat dan weer de eigenaar is van je huisje…
Anonymous, Belgische banken staan ernorm wantrouwig tgo LTD’s etc. Wat met leningen?
Uw contactgegevens?
Mvg,
Tim
Neen banken willen geen lening geven aan LTD’s omdat ze geen minimum kapitaal en beperkt aansprakelijk zijn. Kunnen niet terugvorderen indien misloopt.
Belgische banken zijn inderdaad wantrouwig, maar zodra je de papieren laat zien van het moederbedrijf gaan ze er wel voor. Voor mijn Ltd heb ik een rekening bij KBC. En eentje bij Citibank ook, is Belgisch..en is ook zelf een Limited. Buiten dit, ook een rekeningetje openen in de UK, gata zeer gemakelijk bij Barclays,deutsche bank, fortis en dexia..het zijn ook deze banken die zelf als eerste op de cayman eilanden zaten
Een lening is niet een probleem als er maar genoeg kapitaal op de rekening staat, en op voorwaarde dat er een eerste jaarrekening is binnengebracht..en bovendien, waarom zou je de lening in Belgie nemen?
Moet je als zelfstandige verplichte sociale bijdragen betalen?
Ook al schijf je jezelf géén loon uit ?
Belgische banken zijn de meest onbekwame banken die ik ooit ben tegengekomen. En geloof me ik weet waar ik over spreek. Het is door KBC dat m’n bedrijf bijna volledig op instorten staat. Ze zijn erin geslaagd een perfect florerend bedrijf gewoon volledig kapot te krijgen.
Waarom ?? Uit onbekwaamheid. Totale onbekwaamheid.
Niet inzien dat een negatief eigen vermogen te wijten aan versnelde afschrijvingen een VIRTUEEL cijfer is. Banken hebben tijdens de kredietcrisis misbruik gemaakt van dat gegeven. Vooral omdat binnen m’n bedrijf de cash flow altijd POSITIEF was. Tot KBC op een zondag beslist heeft, zonder mij te verwittigen, de kredietlijn van straight loan terug te brengen naar kaskrediet, zogezegd onder het mum dat ik met een negatief eigen vermogen zit. De echte reden was de kostprijs van dat krediet. Straight loan bracht maar 4 % op na het instorten van de financiele markt en kaskrediet bracht 12 % op. Ik verloor 35 % kredietlijn in 1 week-end met een bedrijf dat 70 % omzetstijging had gerealiseerd. Ook stond ik plots in overschrijding. Ik heb nog nooit in m’n hele leven in overschrijding gestaan. Daar heb ik nalatigheidsintresten moeten op betalen. Alles bij mekaar ben ik eind februari 3500 euros verloren aan intresten door deze beslissing. Snel verdiend, vind je niet. Banken spelen gewoon voor GOD.
En ze wisten het goverdomme goed, want ik zit met goederen die ik op 30 dagen moet betalen daar waar de ziekenhuizen in Belgie 3 tot 4 maanden uitstel hebben. Nu ga je zeggen, verkort die betalingstermijn, wel vergeet het. Ziekenhuizen hebben hun eigen wetten en regels. Je kan verkorten zoveel je wilt, ze betalen op de termijn die zij bepalen. Stuur je een aanmaning tot betaling ben je die klant kwijt, zo simpel is het.
Dus als je een kostenplaatje wilt maken van een zelfstandige, wees heel voorzichtig. Je kan nooit alles voorzien en veel hangt ook af van omstandigheden. De ene dag beloven ze je de hemel op aarde en de volgende dag door 1 vingerknip kan je aan de grond zitten zonder reden.
Ik ben bijna 7 jaar volledig zelfstandige geweest en voor mij hoeft het niet meer.
Vandaag ga ik terug werk zoeken en zal ik m’n bedrijf tot december 2010 verder zetten in bijberoep tot alles betaald is en dan ben ik weg uit dit idiote land. Ik vertrek eind volgend jaar naar Canada.
De wereld van een zelfstandige eventjes bekeken door een iets minder roze bril. Ik ben van zin er een boek over te schrijven. Dat word zeker een bestseller lol.
Met vriendelijke groeten
V
Een tip voor wie twijfelt.
Je hoeft niet noodzakelijk te kiezen tussen het statuut van zelfstandige of dat van werknemer. Je kunt beide statuten ook combineren sinds dit jaar. Niet voor niets dat men dit Zelfstandige Werknemers noemt (zie http://www.entreforce.be)
@Lander Als Zelfstandige Werknemer heb je geen kosten als er geen loon wordt uitgekeerd.
ja, er zijn inderdaad cowboys tussen de leveranciers. ikzelf werk via een tussenbedrijf dat slechts 25 Euro/dag neemt, en de baas van het bedrijf verzorgt zijn mensen goed. het gaat om interteam bvba. http://www.interteam.org
@ Pieter
Heel herkenbare blog en cijfers
Ook mijn aanvoelen is net hetzelfde- vooral het gevoel je eigen loopbaan in handen te hebben is veel waard.
ik zit wel in de HR business en daar nemen de tussenkantoren 30% tot 40% (ja, je leest het goed)
ik ben ook wel benieuwd wat mijn afrekening gaat zijn van soc. bijdragen- nu 2j bezig
voor mij is aansprakelijkheid wel een belangrijke issue
je bent in je overzichtje misschien nog roerende voorheffing vergeten indien je je winst uit de bvba wil halen- maar ik vermoed dat jij dit niet doet?
gr
david
misschien een beetje een indiscrete vraag maar kunnen jullie een indicatie geven van jullie gemiddelde jaaromzet ??
@David: ik haal inderdaad de winst niet uit de BVBA, misschien keer ik dit jaar voor de eerste keer een dividend uit.
Wat de omzet betreft, kun je de cijfers ingediend bij de nationale bank altijd terugvinden op het net (bvb. bij Truvo).
Je zegt dat als je jezeld een loon uitschrijft van 1500€ er nog 800€ overblijft. Dus ik ga er van uit dat je 1500€ bruto bedoeld, of is er een andere reden waarom er zo weinig overblijft?
@Guy: loon (“bezoldiging”) is een heel kluwen en anders dan als werknemer. Hier spreek je niet echt van “bruto” aangezien je alles rechtstreeks op je rekening krijgt maar achteraf bij je belastingaangifte moet terugbetalen. Zie het stukje “Financieel” of je boekhouder.
@anonymous stel dat ik hierover nog een aantal vragen heb?