Ik krijg van vrienden, collega’s en lezers van deze blog regelmatig de vraag of ze nu beter werknemer blijven of de stappen zouden zetten naar zelfstandige.
Mijn ervaring
Ikzelf heb er in ieder geval nog geen moment spijt over gehad. De projecten die ik heb gedaan zijn boeiender en gevarieerder. Ook al heb ik vooral voor The Reference gewerkt, ik heb ondertussen al voor Ebay en Roularta een aantal projecten gedaan die ik anders waarschijnlijk niet had kunnen doen. Het project dat ik nu doe voor de VRT had ik waarschijnlijk als werknemer nooit gedaan. Alleen al om de simpele reden dat ik niet echt de intentie had om iedere dag naar Brussel te reizen. Maar nu ik het doe, vind ik het echt wel een leuke ervaring.
De stap
Ik heb de indruk dat veel mensen veronderstellen dat een BVBA oprichten een definitieve stap is. Je moet er natuurlijk niet aan beginnen indien je er niet voluit wil voor gaan, maar het is steeds mogelijk om je BVBA te stoppen en opnieuw als “gewone” werknemer te werken. Het is financieel misschien niet de meeste interessante keuze om terug te stappen, maar zeker niet onmogelijk. Je recht op werkloosheidsuitkering blijft gedurende negen jaar na oprichting nog steeds geldig.
Kosten
Wat de kostprijs betreft, hieronder een overzicht van mijn belangrijkste kosten:
- Te volstorten kapitaal (bij oprichting, maar onmiddellijk bruikbaar binnen de BVBA): 12.500 €
- Notariskosten bij oprichting: 1.000 €
- Tijd om naar de bank, notaris, boekhouder te gaan
- Bankkosten voor het openen van een rekening, bankkaarten, mastercard, …
- Sociale bijdragen (minimum ongeveer 450 € / kwartaal, maar reken toch op een 1.800 per kwartaal) – afhankelijk van je loon
- Je loon: moeilijk te zeggen, op 1.500 € / maand hou je ongeveer 800 € over, contacteer hiervoor het sociaal bureau (ADMB / SVMB). Je loon moet echter minstens 33.000 euro/jaar zijn + zoveel procent (was het nu 50%?) van de winst moet als loon uitgekeerd worden om bij de belastingen van het verlaagd tarief (25% ipv 33%) te genieten. De boekhouder kan bij het afsluiten van het boekjaar nog beslissen om je wat meer loon (of een tantième) uit te keer zodat je toch nog aan het verlaagd tarief komt.
- Belastingen: 25% (of 33%) van je winst (winst = inkomsten – kosten (loon + onkosten) )
- Verzekering gewaarborgd inkomen: 600 € / jaar
- Verzekering kleine risico’s: 200 € / jaar (nu niet meer nodig aangezien inbegrepen in je ziekteverzekering)
- Hospitalisatieverzekering: 320 € / jaar
- Autoverzekering: 500 € /jaar
- Autolening (een tweedehands VW Bora): 360 € /maand
- Tankkaart: 250 € / maand (Roeselare – Gent)
- Boekhouder: 2.500 € /jaar
- Verschillende belastingen (gemeente, provincie): 150 € /jaar
- Internet + telefoon: 65 € / maand
- GSM: 20 € /maand
- En dan uiteraard nog kantoormateriaal zoals papier, printertoners, postzegels, …
Je kan dus zelf kiezen welke “extralegale voordelen” als werknemer je aan jezelf als zelfstandige toekent. Indien je met een Audi A6 full option wil rijden, heb je geen werkgever die hierover moeilijk doet. Maar je moet voor jezelf uitmaken of die keuze wel een interessante keuze is voor je BVBA. Vind je een snelle internetverbinding belangrijk, dan kies je voor de duurste oplossing, ben je tevreden met een normale verbinding, dan spaar je daar weer uit.
Belangrijk hier is dus dat je zelf vrij bent om je zaken te regelen, wat voor mij een enorm voordeel is.
Werkzekerheid
Werkzekerheid is zeker in het begin een risico. Vind je wel werk en indien je het vindt, hoe ver en voor hoe lang is het en wat brengt het op? Mijn ervaring in de IT branche is dat er altijd wel werk is voor een Java Developer. Het probleem is echter dat veel bedrijven enkel met vaste leveranciers werken. Bij de VRT kon ik bijvoorbeeld onmogelijk begonnen zijn rechtstreeks via mijn BVBA. Bij Roularta en TeleAtlas is mijn ervaring gelijkaardig. Er bestaan veel bedrijven die freelancers begeleiden bij hun opstart en het zoeken naar werk. Zeker in het begin lijkt me dit een goeie keuze. Zo heb je Hays, AC Partners (heel vriendelijke mensen) en Computer Futures (wel een beetje cowboys).
Hou er wel rekening mee dat deze bedrijven een aanzienlijk percentage (10 tot 20 %) van je dagtarief afhouden voor hun diensten.
Financieel
Wat hou je er nu aan over op het einde van de rit? Is het al die moeite wel waard? Laat ik beginnen met vermelden dat ik het al een aantal keer krap heb gehad (in mijn beginperiode had ik op het dieptepunt nog 30 euro op mijn rekening), laatst heb ik nog een stukje van mijn vriendin geleend om niet van de bank te moeten lenen. Maar dit is vooral door laattijdige betaling van facturen geweest (de BTW voorschotten op je facturen moet je sowieso betalen, ook al heeft de klant nog niet betaald) en omdat ik een huis voor een stuk met de BVBA heb gekocht (hierover in een latere post nog meer). Ondertussen is alles weer in orde en begint de BVBA op volle toeren te draaien.
Ik ben er nog altijd niet aan uit hoeveel mijn loon nu per maand is. Door de wirwar van bedrijfsvoorheffing, sociale bijdragen en personenbelasting, is het me nog niet duidelijk. Pas op het einde van het jaar bij het afsluiten van de jaarrekening bekijkt de boekhouder op basis van de winst of je niet beter nog wat meer loon (of een tantième of dividenten) uitkeert, waardoor het moeilijk te zeggen is wat je “loon” (in de zin van maandelijks bedrag) nu is. Het is in ieder geval een stuk minder dan als werknemer, maar dat is dan ook mijn eigen keuze. Wil je jezelf meer loon uitkeren om het loon van een werknemer te benaderen, dan is dat geen probleem. Ik heb ervoor gekozen om mijn loon laag te houden en bijvoorbeeld te investeren in de aankoop van een huis met de BVBA.
Conclusie
Hou er rekening mee dat je aan je BVBA “werk” hebt. Ieder kwartaal je facturen ordenen en ingeven in de boekhouding (ik laat de boekhouder dit doen om zeker te zijn dat alles correct is), je facturen uitsturen naar klanten en opvolgen, overschrijvingen uitvoeren… Maar alles bij elkaar valt dit eigenlijk wel mee.
Het grote voordeel voor mezelf is dat ik niet gebonden ben aan de “20 dagen verlof per jaar” regels. Je verdient uiteraard niet gedurende de dagen dat je thuis zit, maar ik heb regelmatig tijd nodig om voor mezelf wat dingen op te zoeken en uit te werken. Zo heb ik in mei en juni (door omstandigheden) 2 maanden kunnen thuiswerken en me volop kunnen bezighouden met enkele ideeën die al een tijdje in mijn hoofd zaten. Als werknemer lijkt me dit niet meteen mogelijk. Wanneer het op mijn project wat minder druk is, kan ik mijn opdrachtgever voorstellen om een paar dagen thuis te blijven. Voor hen financieel interessant, voor mij een kans om voor mezelf te werken.
Ik denk niet dat geld een drijfveer mag zijn om zelfstandig te worden, want dan hou je het niet vol. Je moet bereid zijn om nu en dan van collega’s te wisselen en je in te werken in een nieuw team. Dit is zeker niet altijd even gemakkelijk.
Ik kan je niet zeggen of je nu wel of niet de stap moet zetten. Er is spijtig genoeg geen lijstje waaruit je kan besluiten of het voor jou interessant is.
Wanneer je de stap overweegt, informeer je dan goed en maak een afspraak met een boekhouder. Die zal je begeleiden bij alle stappen om je BVBA op te richten.
Succes!